Rodzaje drzwi zewnętrznych

Drzwi zewnętrzne to nie tylko element elewacji domu, ale także przegroda oddzielająca domowników przed hałasem, niskimi temperaturami i niepożądanymi osobami. Z tego właśnie powodu należy wziąć pod uwagę czynniki takie jak materiał i sposób wykończenia, izolacja cieplna i akustyczna oraz klasa odporności na włamania.

Budowa drzwi zewnętrznych

Drzwi wejściowe do domu można podzielić na konstrukcje wykonane z litego materiału oraz wyposażone w przeszklenia. Zaletą drzwi z szybą jest przepuszczalność światła dziennego w przedsionku.

Najlepsze szyby to te o oznaczeniu P4. Wykonane są z dwóch tafli wzmacnianego szkła połączonych folią PVB. Przechodzą rygorystyczne testy polegające na zrzuceniu kuli o masie 4 kg z wysokości 9 m. Dzięki temu, w przypadku uderzenia ciężkim narzędziem, nie dochodzi do rozsypania się szyby na kawałki.

Materiał wykonania drzwi zewnętrznych

Zaletą drzwi z drewna jest bardzo dobra izolacja termiczna i cieplna. Jest to ponadto trwały materiał. Wadą jest podatność na działanie czynników zewnętrznych. W warunkach zwiększonej wilgotności powietrza mogą się odkształcać, co wymaga ich regularnego impregnowania.

Odporne na zmienne warunki atmosferyczne są za to drzwi aluminiowe. Także i one nie przepuszczają dźwięków z zewnątrz i zimnego powietrza. Mimo swojej lekkości są również wytrzymałe. Minusem drzwi aluminiowych jest niska odporność na uszkodzenia mechaniczne.

Drzwi stalowe są bardzo wytrzymałe i odporne na włamania. Co więcej, materiał ten doskonale zabezpiecza domowników przed hałasami i chłodem. Drzwi stalowe są jednak ciężkie, szczególnie te o wysokiej klasie odporności na włamania.

Połączeniem trwałości i lekkości są drzwi z PVC. Ich wewnętrzna część wykonana jest z blachy stalowej lub aluminiowej połączonej z PVC pianką poliuretanową. Mimo wykonanego z blachy wnętrza nie są jednak ta sztywne jak stalowe, a co za tym idzie – mniej odporne na włamania.

Odporność na włamania

Europejska norma PN-EN 1627:2012 wyróżnia 8 klas odporności drzwi. Każda z nich oznaczona jest symbolem RC (resistance class) i numerem. Pamiętać jednak trzeba, że niezależnie od przyznanej klasy, nie ma drzwi, które są całkowicie odporne na włamania.

• RC1N – najsłabsze drzwi, łatwo je sforsować. Łatwo jest też wybić w nich szybę.
• RC1 – ze względu na brak oszklenia nieznacznie mocniejsze, ale nadal proste do otworzenia.
• RC2N – niemożliwe do otworzenia przy pomocy prostych narzędzi, takich jak śrubokręt. Szybę w nich można jednak łatwo stłuc.
• RC2 – tak jak wyżej. Nieco odporniejsze jedynie ze względu na brak przeszklenia.
• RC3 – pierwsza z klas, w której nie ma podziału na drzwi ze względu na obecność lub brak szyb. Są odporne na użycie łomu lub młota. Czas oporu wynosi 5 minut.
• RC4 – drzwi tej klasy wytrzymają także 10 minut rozwiercania, uderzeń siekierą i użycie szlifierki kątowej.
• RC5 – tak jak wyżej, z tą różnicą, że wytrzymają 15 minut.
• RC6 – drzwi o najwyższej odporności. W ich wypadku włamywacz potrzebuje 20 minut.

Montaż drzwi zewnętrznych – krok po kroku

Pierwszą kwestią jest dokładne wymierzenie otworu na drzwi. Nie każde drzwi można dociąć, a jeśli będą zbyt duże, może nie starczyć miejsca na wprowadzenie pianki izolacyjnej. Zbyt małe drzwi to z kolei ryzyko powstania mostków termicznych, czyli luk, przez które ucieka ciepłe powietrze z domu.

Następnym krokiem jest osadzenie ościeżnicy we właściwym miejscu. Montaż drzwi zewnętrznych w ścianie jednowarstwowej powinien mieć miejsce w połowie jej grubości. Jeśli jest ona złożona z dwóch warstw, należy je zamontować na zewnętrznej krawędzi. W trójwarstwowym murze drzwi umieszcza się na wysokości ocieplenia.

W kolejnym etapie należy skręcić ościeżnicę. Po złożeniu wszystkich elementów należy umieścić w niej skrzydło drzwi. Jeśli nie przylegają one do siebie dokładnie, należy wyregulować rozmiar przy pomocy klinów. Po upewnieniu się, że jest on właściwy, można wyjąć skrzydło z ościeżnicy.

Teraz można przystąpić do osadzenia ościeżnicy w ścianie i połączeniu jej z murem. W zależności od wytrzymałości ściany kołki powinny mieć od 10 cm długości do 15 cm (ściana z pustaków lub betonu komórkowego). Konstrukcję należy następie obłożyć taśmą malarską. Ochroni ona ościeżnicę przed zabrudzeniem pianką montażową. Powinna ona schnąć co najmniej dobę. Na koniec pozostaje przykręcenie klamek i zamków oraz osadzenie drzwi na zawiasach.

Jak dbać o drzwi zewnętrzne – konserwacja

Największej uwagi wymagają drzwi drewniane. Wysoka podatność na zjawiska pogodowe takie jak deszcz powoduje, że powinny być konserwowane raz w roku. Warto je odnawiać specjalnym lakierem renowacyjnym. Drobne ubytki można wypełniać flamastrem korekcyjnym z rozpuszczalnym lakierem.

W przypadku pozostałych typów drzwi środkami ochronnymi są detergenty. Ważne jest jednak, by nie były to środki zawierające alkohol, rozpuszczalnik lub substancje na bazie octanów.

Montaż drzwi zewnętrznych – pomoc fachowca – cena?

Choć montaż drzwi zewnętrznych można wykonać samemu, najlepiej skorzystać z pomocy fachowca. Dzięki temu nie tylko zyskuje się pewność, że zostaną założone prawidłowo, ale także, że będzie na nie obowiązywać gwarancja producenta.

Warto się na to zdecydować także ze względu na cenę takiej usługi. Montaż drzwi zewnętrznych to koszt w przedziale 500 – 1000 zł. Na cenę składać się może ściągnięcie starych drzwi, usunięcie ościeżnicy i przymocowanie nowej oraz zawieszenie nowych drzwi. W przypadku mocowania montażu drzwi dwuskrzydłowych lub nadświetla, cena za usługę wzrasta.

Wybór drzwi wejściowych jest decyzją, która wymaga uwzględnienia szeregu aspektów związanych z komfortem i bezpieczeństwem. Niezależnie od materiału i wzoru warto kupić drzwi o jak najwyższej klasie zabezpieczeń przed włamaniem. W połączeniu z pomocą eksperta, który wykona montaż drzwi zewnętrznych, można zyskać pewność, że własny dom pozostanie ciepły i bezpieczny na lata.

Samowola budowlana – co to jest?

Mianem samowoli budowlanej określa się działanie polegające na wykonywaniu prac bez uzyskania pozwolenia na budowę lub zamiaru budowy. Pozwolenie jest konieczne do wzniesienia obiektu o powierzchni powyżej 25 m², a zamiar – budynku mniejszego niż ta wartość.

Samowolą budowlaną jest również rozpoczęcie prac po zgłoszeniu ich rozpoczęcia, ale przed otrzymaniem pozytywnej decyzji. Starosta ma 65 dni na wydanie pozwolenia na budowę i 30 dni w przypadku zgłoszenia zamiaru budowy.

Samowola budowlana to nie tylko wznoszenie budynku mieszkalnego lub usługowego. W zakres tego pojęcia wchodzi także dobudowanie części obiektu lub stworzeniu basenu, wiaty czy garażu. Samowola budowlana obowiązuje także właścicieli działek rekreacyjnych. Są oni zobligowani do zgłoszenia zamiaru postawienia altanki.

Samowola budowlana – wszystko, co musisz wiedzieć

Obecnie obowiązujące przepisy prawa budowlanego rozróżniają obiekty na te postawione przed 1 stycznia 1995 i te wzniesione później. Wiąże się to z odmiennym podejściem urzędów do kwestii kar i legalizacji samowolnie zbudowanych budynków.

Problemem w przypadku dość wiekowych już budynków jest udowodnienie, że rzeczywiście do rozpoczęcia prac doszło przed 1 stycznia 1995. Wydawaniem pozwoleń na budowę zajmują się starostwa powiatowe. Reforma organizacji administracji samorządowej, na mocy której ponownie ustanowiono powiaty, weszła w życie 1 stycznia 1999 roku. Nie ma więc możliwości, by w archiwach starostwa odnaleźć pozwolenia na budowę sprzed 1999 roku.

Osoba, która chce udowodnić, że do budynku postawionego przed rokiem 1995 dodano nielegalnie np. nadbudówkę lub garaż, powinna udać się więc do urzędu gminy. Innymi sposobami udowodnienia daty wzniesienia obiektu są dziennik budowy, umowy na wykonanie prac podpisane z wykonawcami robót lub rachunki na materiały budowlane.

Legalizacja samowoli budowlanej

Obiekt zbudowany przed 1995 rokiem może zostać objęty amnestią, co oznacza, że nie będzie w tym przypadku konieczności zapłacenia kary. Musi on spełniać dwa warunki. Po pierwsze działka, na której stoi powinna mieć status działki budowlanej zgodnej z planem zagospodarowania przestrzennego gminy. Drugim wymogiem jest bezpieczeństwo. Budowla musi być w dobrym stanie technicznym.

Budynki wzniesione po 1995 roku podlegają uiszczeniu opłaty legalizacyjnej. Tak jak w przypadku starszych budynków, te również muszą stać na działce budowlanej i nie zagrażać bezpieczeństwu ludzi. Jeśli działka nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego, konieczne jest ubieganie się w urzędzie gminy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Poświadcza ona, że budynek nie zaburza ładu przestrzennego gminy i nie koliduje z już istniejącą infrastrukturą.

Oprócz tego w starostwie powiatowym należy złożyć projekt budowy i zapłacić karę, za to, że zaistniała samowola budowlana. Legalizacja jest jednak procedurą wydłużoną w czasie. Niezależnie od tego, kiedy obiekt został wzniesiony, w trakcie procesu decyzyjnego nie wolno podejmować się żadnych prac budowlanych.

Samowola budowlana kara – czego możesz się spodziewać?

Legalizacja samowoli budowlanej obiektu wzniesionego po 1 stycznia 1995 roku podlega karze polegającej na uiszczeniu opłaty. Organem samorządowym, do którego należy się udać, jest urząd wojewódzki. Co ważne, nie jest istotne, przez kogo zaistniała samowola budowlana. Kara jest opłacana przez obecnego właściciela obiektu.

Brak zgłoszenia budowy to koszt od 2500 do 5000 zł. Wysokość kary ustalana jest przez starostwo powiatowe w zależności od tego, co zostało zbudowane bez zgłoszenia. Wyższą karę właściciel zapłaci za wzniesienie domu niż np. wiaty w ogrodzie.

Znacznie wyższa jest opłata legalizacyjna za brak pozwolenia na budowę. Podstawą jest kwota 500 zł mnożona 50-krotnie. Stawka 500 × 50 jest następnie mnożona o określony w przepisach prawa budowlanego współczynnik. Zależny jest on od kategorii i rozmiaru obiektu. Dla przykładu opłata legalizacyjna za dom jednorodzinny może wynieść 50 000 zł. Górną granicą jest kara w wysokości 1 080 000 zł.

Bezpłatna legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa w przypadku trudnej sytuacji majątkowej właściciela, choroby lub innych zdarzeń losowych. Przepisy nie precyzują konkretnych przypadków, w których możliwe jest umorzenie kary.

Kara ograniczenia wolności od 1 do 12 miesięcy lub więzienia do 2 lat to kolejne sankcje, jakim podlega samowola budowlana. Przedawnienie następuje po 5 latach od dokonania czynu. Prawo budowlane nie przewiduje jednak przedawnienia w przypadku opłaty legalizacyjnej.

Samowola budowlana to czyn podlegający karom, które mogą być dotkliwe. Wymaga ponadto załatwienia wielu uciążliwych formalności. Z tego względu, decydując się na wzniesienie lub rozbudowę domu, warto zadbać o dopełnienie wszelkich procedur i uniknąć niepotrzebnych sankcji.

Wędzarnia domowa – co to jest?

Domowa wędzarnia to niewielki obiekt lub urządzenie, dzięki któremu możliwe zakonserwowanie różnych typów produktów spożywczych. Oprócz mięs domowa wędzarnia to sposób na przedłużenie przydatności do spożycia serów, owoców i warzyw. Drugim, ale nie mniej ważnym skutkiem wędzenia jest nadawanie potrawom oryginalnego smaku i zapachu.

Do postawienia wędzarni niezbędne jest wygospodarowanie miejsca na świeżym powietrzu. Wędzarnia domowa może być postawiona np. w kuchni, na tarasie, w ogrodzie domu jednorodzinnego lub na działce. Ze względu na wydobywający się z niej dym najlepszym rozwiązaniem jest postawienie jej w miejscu, w którym nie będzie uciążliwa ani dla domowników, ani dla sąsiadów.

Wędzarnia domowa może być wykonana z kilku rodzajów materiałów. Tradycyjne obiekty tego typu wykonane są z cegieł, kamienia lub drewna. Oprócz tego istnieją też nowoczesne wędzarnie elektryczne przeznaczone do użytku w domu lub na balkonie. Wędzarnię można zrobić także w beczce.

Na czym polega wędzenie?

Wędzenie jest jedną z najstarszych metod konserwacji żywności. W procesie tym wykorzystuje się dym powstający na skutek kontrolowanego, powolnego spalania się drewna. Odpowiednia temperatura wewnątrz pieca wędzarniczego powoduje wysuszanie potraw, a wydobywający się z opału dym nadaje im wyjątkowy smak i zapach.

Proces wędzenia dzielić się na cztery rodzaje. Pierwszym jest obróbka na zimno, czyli w temperaturze od 16 do 22 ℃. Wędzenie tą metodą trwa długo, nierzadko nawet dwa tygodnie. Szybsza obróbka jest możliwa w przypadku wędzenia na ciepło. Produkty spożywcze są konserwowane w temperaturze od 22 do 45 ℃. W ten sposób na uwędzenie wystarczyć może kilka dni. Ostatnia metoda, czyli wędzenie na gorąco wymaga ciepła na poziomie 45 – 90 ℃. W takim środowisku do zakonserwowania potrawy wystarcza kilka godzin lub nawet kilkanaście minut. W najwyższych temperaturach możliwe jest również wędzenie z pieczeniem, czyli czwarta metoda konserwacji żywności przy pomocy dymu.

W zależności od wybranego sposobu wędzenia uzyskuje się inny zapach i smak potraw. Oprócz temperatury ważny jest również rodzaj opału. Dla przykładu, opalanie żywności drewnem jabłoni nada jej słodkawego posmaku i brązowego koloru. Jesion z kolei umożliwia uzyskanie lekko pikantnego posmaku i żółtawego koloru mięsa. Inne drzewa, które nadają się jako opał do wędzenia to akacja, bez, buk, dąb biały i czerwony, grusza, klon cukrowy, olcha, orzech, winorośl i wiśnia.

Pożądany zapach i smak nadaje się także, dodając przyprawy. Pod koniec procesu wędzenia dodaje się niekiedy m.in. cebulę, czosnek, estragon, kolendrę, koperek, majeranek, oregano, rozmaryn, paprykę lub tymianek.

Do wędzenia wykorzystuje się nie tylko drewno, ale także zrębki i trociny. Same bele drewna tlą się powoli, co uwalnia dym. Mniejsze cząstki drewna zwiększają gęstość dymu.

Wędzenie wymaga ponadto przestrzegania trzech fundamentalnych zasad. Po pierwsze, ważne jest, by drewno nie miało kory. Na niej osadzają się wszystkie zanieczyszczenia ze środowiska zewnętrznego otaczającego drzewo. Opał powinien być też całkowicie suchy. Najlepiej do wędzenia wykorzystywać drewno, które przeleżało w suchym miejscu co najmniej rok. Nie wolno też wykorzystywać do tego celu drzew iglastych. Dym nada im bowiem posmaku terpentyny. Co więcej, potrawy będą oblepione sadzą.

Dlaczego warto zbudować przydomową wędzarnię?

Wędzenie w domu jest świetnym sposobem na przygotowanie różnych smakołyków. W pierwszej kolejności na myśl przychodzą mięsa i ryby. Oprócz tego domowa wędzarnia pomoże wzbogacić smak serów, owoców (np. daktyli i bakalii) i warzyw. Dzięki temu możliwe jest uwędzenie świeżych składników bez dodatku konserwantów.

Co więcej, wędzenie w domu to sposób na prawdziwe uwędzenie potraw. Choć wydawać się to może oczywiste, to wcale takie nie jest. Kupowane w sklepach produkty często uwędzone są tylko „na etykiecie”. W rzeczywistości są aromatyzowane, czyli pryskane związkami chemicznymi nadającymi im posmak i zapach wędzonki.

Wędzarnia domowa może być również satysfakcjonującym hobby. Samodzielne przygotowanie dań sprawi dużo radości zarówno wędzarzowi, jak i poczęstowanym osobom. Dzięki temu można ponadto spędzić czas na świeżym powietrzu.

Wędzarnia ogrodowa, a wędzarnia domowa

Choć wędzenie w domu kojarzy się zwykle z koniecznością wygospodarowania przestrzeni w ogrodzie lub na działce, w rzeczywistości jest możliwe także w kuchni lub na balkonie. Pamiętać jednak trzeba, że niezależnie od tego, gdzie się wędzi, wydobywający się z wędzarni dym jest uciążliwy. Z tego względu nawet wędzarnia domowa jest urządzeniem, które może sprawdzić się w domu lub na tarasie domu jednorodzinnego, ale już nie w budynku wielorodzinnym.

Wędzarnia domowa do kuchni przyjmuje zwykle formę dużego kotła. Stawia się go na palniku gazowym tak jak naczynia do gotowania. Na jego spodzie tli się drewno, a powyżej znajduje się ruszt i haki. Dym odprowadzany jest przy pomocy wężyka. Można wystawić go na zewnątrz lub pozostawić w kuchni, włączając okap. Kocioł taki zazwyczaj ma także czujnik temperatury.

Innym typem domowej wędzarni jest urządzenie przypominające grill. Tak jak kuchenny odpowiednik ma zwykle termometr i wężyk do odprowadzania dymu. Ze względu na kompaktowe rozmiary nie ma haków do podwieszania potraw, a jedynie ruszt. Dzięki wykorzystaniu paliwa żelowego wędzarnia tego typu może być używana poza kuchnią, np. na balkonie.

Domowa wędzarnia do ogrodu to z kolei obiekt wolnostojący. Może nim być zarówno urządzenie elektryczne, jak i beczka. Oprócz tego często spotkać można wędzarnię w tradycyjnej formie, czyli jako murowany obiekt.

Wędzarnia – rodzaje

Przydomowe, stojące w ogrodzie wędzarnie różnią się materiałem wykonania. W przeciwieństwie do użytego drewna, temperatury oraz doboru gatunku drewna i przypraw, nie ma to jednak wpływu na smak, zapach i długość konserwacji żywności. Różnice w wykonaniu mają jedynie znaczenie estetyczne i użytkowe.

Wędzarnia elektryczna

Zasilane prądem urządzenie to propozycja dla osób stawiających pierwsze kroki w samodzielnym wędzeniu produktów spożywczych. Wynika to z faktu, że urządzenia tego typu są proste w obsłudze. Temperaturę można w nich regulować przy pomocy pokręteł lub klawiszy obok wyświetlacza. Dzięki temu zyskuje się też pewność utrzymywania odpowiedniej ilości ciepła w komorze wędzarniczej. Raz ustawiona temperatura pozostanie na tym samym poziomie przez cały okres przygotowania potrawy.

Taka wędzarnia jest też łatwa w utrzymaniu w czystości. Innymi typami wędzarni metalowych są modele gazowe i węglowe. Te pierwsze również mogą pracować w stałej temperaturze. Wędzarnie opalane węglem takiej możliwości już nie mają. Poziom ciepła w środku należy w nich regularnie kontrolować przy pomocy termometru.

Wędzarnia drewniana

Ten rodzaj wędzarni charakteryzuje się przede wszystkim niskim kosztem wykonania, mniejszym niż w przypadku wykorzystania cegieł lub kamienia jako budulca. Są również lekkie, co umożliwia montaż kółek i przemieszczanie jej w razie potrzeb. Co więcej, drewno szybciej niż kamień rozgrzewa się do właściwej temperatury. Wadą jest przeciętna trwałość takiej wędzarni. Wystawione na czynniki zewnętrzne drewno rozszczelnia się, co wymaga jego regularnego impregnowania. Należy też dbać o pielęgnację wnętrza środkami niszczącymi pleśń i grzyby.

Wędzarnia z beczki

Konstrukcje tego rodzaju mogą być wykonane zarówno z drewna, jak i metalu. Zakup beczki na wędzarnię gwarantuje, że w środku nie będzie żadnych zanieczyszczeń, które mogą popsuć smak potraw. Do wędzenia wykorzystać można również beczkę używaną. Wówczas należy jednak pamiętać o jej bardzo dokładnym wyczyszczeniu. Wnętrze beczki nie może być także pomalowane farbą. Zaletą beczek jest możliwość ich przenoszenia. Wiele z nich ma ułatwiające to zadanie uchwyty.

Wędzarnia murowana

Do wykonania murowanej wędzarni można wykorzystać cegłę klinkierową, polny kamień, a także granit, łupek lub piaskowiec. Koszt budowy takiej wędzarni przewyższa drewniane konstrukcje. W zamian za to zyskuje się wyższą odporność na warunki zewnętrzne. Materiały tego typu wymagają też dłuższego czasu rozpalania drewna, by osiągnąć odpowiednią temperaturę komory wędzarniczej.

Domowa wędzarnia to świetny sposób na przygotowywanie smacznych posiłków bez konserwantów. Umiarkowany koszt zakupu lub zbudowania wędzarni dodatkowo zachęca, by spróbować swoich sił w samodzielnym przygotowaniu wędzonych potraw. Dzięki łatwej obsłudze gotowych modeli, zadania tego może podjąć się każdy, a po skończonym wędzeniu cieszyć podniebienie swoje i częstowanych osób oryginalnymi, apetycznymi daniami.

Jakie pokrycie dachowe na jaki dach?

Wybór pokrycia dachu w pierwszej kolejności zależy od tego, na jakim etapie jest budowa domu. Najprościej zdecydować się na dany materiał w przypadku budynków będących jeszcze w fazie projektu. Wynika to z dwóch czynników: wagi każdego z rodzajów pokrycia dachowego oraz założeń konstrukcyjnych domu.

Pierwszą kwestią, którą należy uwzględnić, jest wytrzymałość więźby dachowej. W przypadku blachodachówek drewniany szkielet dachu nie musi być tak wytrzymały, jak w sytuacji, gdy układane będą dachówki. Wynika to ze znacznych różnic wagi obu materiałów. Masa blachodachówek wynosi mniej więcej 5-6 kg na każdy 1 m² dachu. Ciężar dachówek to jednak ok. 65 kg na 1 m².

Z tego właśnie powodu ułatwiony wybór mają te osoby, które chcą zbudować dom od podstaw. Właściciele gotowych budynków, jeśli chcą zamienić blachodachówkę na dachówkę, w kosztach remontu powinni uwzględnić wzmocnienie więźby dachowej.

Nie mniej istotny jest kształt dachu. Blachodachówka sprawdza się w budynkach z dachem o niewielkim spadzie, a co za tym idzie – dużej rozpiętości wiązarów. Za kąt odpowiedni dla blachodachówki uznaje się pochylenie na poziomie do 20 stopni.

Zobacz także: Wskazówki dotyczące bezpieczeństwa na rusztowaniach dla majsterkowiczów

Dachówka – charakterystyka

Tradycyjne dachówki nie tracą na popularności. Ich właściwości doceniane są zarówno przez właścicieli prywatnych domów, jak i instytucji oraz firm, których budynki użyteczności publicznej również są często pokrywane dachówkami.

Dachówka – wady i zalety

Największą zaletą dachówek jest ich niezrównana trwałość. Firmy dekarskie udzielają gwarancji na pokrycie dachu z tego materiału nawet na 50 lat. Nie oznacza to jednak, że po takim właśnie czasie należy wymienić dachówki na nowe. Ich trwałość wynosi nawet 100 lat. O tym, że nie są to słowa rzucone na wiatr, świadczyć mogą dachy starych budynków, których dachówki niekiedy nie były wymieniane od dziesięcioleci, ponieważ po prostu nie było takiej potrzeby.

Skąd bierze się tak wysoka wytrzymałość dachówek? Materiał, z którego są wykonane, to cement lub ceramika, czyli wypalona w wysokiej temperaturze glina. Obydwa te budulce nie wyginają się pod ciężarem śniegu.

Co więcej, dachówki są również znacznie łatwiejsze w pielęgnacji. Problemem może być jedynie ich tendencja do obrastania mchem. W takiej sytuacji można jednak poradzić sobie samemu, kupując preparat usuwający narost lub zlecić wykonanie tego zadania firmie specjalizującej się w konserwacji dachów.

Następnym argumentem przemawiającym za wyborem dachówek jest świetne tłumienie hałasu. Dzięki temu spadające na dach krople deszczu lub mniejsze gałęzie nie będą słyszane wewnątrz budynku. Ta zaleta może mieć szczególne znaczenie dla osób, które mają (bądź planują) urządzenie poddasza jako przestrzeni mieszkalnej.

Jednym z minusów dachówek jest ich porowatość powodująca wsiąkanie wilgoci. Optymalna nasiąkliwość powinna wynosić od 2 do 12%. Bez dodatkowej warstwy ochronnej osiągnięcie takich rezultatów nie jest jednak możliwe.

Wadami dachówek są też ich ciężar i cena. Właściciele domów, którzy planują zmianę pokrycia dachu z blachodachówki na dachówkę, w kosztach remontu muszą uwzględnić wzmocnienie więźby dachowej. Gęstsze rozmieszczenie wiązarów oznacza większe zużycie drewna, a co za tym idzie podwyższenie kosztów remontu. Dachówki są ponadto droższe od blachodachówek. Dotyczy to zwłaszcza dachówek ceramicznych.

Dachówka ceramiczna: cena

W zależności od materiału, wzoru, koloru i kosztów robocizny ich koszt oscyluje w granicach 40-150 zł za 1 m² dachu. Najtańsza dachówka ceramiczna to materiał w tradycyjnym, ceglanym kolorze. Powleczone glazurą lub angobą dachówki mogą mieć różne barwy, ale nieuchronnie będą też droższe.

Dodatkowa powłoka nie tylko jednak nadaje budynkowi oryginalny wygląd, ale też podnosi trwałość dachówek. Naturalnie porowata struktura przyczynia się do tego, że dachówki bez ochronnej warstwy wchłaniają wodę mocniej niż zabezpieczone.

Właściciele domów zastanawiający się, co jest lepsze – dachówka ceramiczna czy blachodachówka – mogą postawić na rozwiązanie pośrednie, jakim jest dachówka cementowa, która pozostaje także tańsza niż ceramiczna. Jej cena to 30-50 zł za 1 m² dachu. Taki materiał będzie jednak mniej odporny od dachówki z wypalanej gliny.

Blachodachówka – charakterystyka

Niewątpliwe zalety dachówek nie sprawiają, że blachodachówka to słaby wybór na pokrycie dachu. W ich wypadku jednak określenie „trwałość” ma zupełnie inne znaczenie.

Blachodachówka – wady i zalety

Największą zaletę blachodachówki widać już na etapie jej transportu i układania. O ile bowiem tradycyjne dachówki są wytrzymałe po ich montażu, o tyle wykazują niezwykłą kruchość przed nim. W przypadku blachodachówek ryzyko uszkodzenia pojedynczych płytek jest nieporównywalnie mniejsze. Przekłada się to na mniejsze zużycie materiału, a co za tym idzie na koszty wykonania usługi u firmy dekarskiej.

Będąc przy kosztach, nie sposób nie wspomnieć również o wadze tego materiału. Aż 10-krotnie niższa waga blachodachówki pozwala na ograniczenie kosztów poniesionych na budowę lub renowację więźby dachowej.

Metalowy dach charakteryzuje się także perfekcyjną odpornością na nasiąkanie. Gładka struktura blachy sprawia, że krople deszczu spływają po blachodachówkach, a nie wsiąkają.

Wadą blachodachówki jest jej niższa żywotność. Wynosi ona zazwyczaj od 25 do 70 lat. Okres gwarancyjny udzielany przez przedsiębiorstwa dekarskie to z kolei zazwyczaj 10-15 lat.

Problematyczna dla wielu osób może być też pielęgnacja. Blachodachówka, jak każdy metal, ma tendencje do korodowania. Spadające na dach gałęzie lub grad powodują rysy, w których z czasem pojawia się rdza. Z tego powodu blaszany dach wymaga regularnej kontroli i zabezpieczania powstałych uszkodzeń specjalnym preparatem.

Po zakończeniu okresu gwarancji warto pomalować go farbą podkładową i nawierzchniową, która zabezpieczy go przed uszkodzeniami. Ochroni go też przed blaknięciem. Działanie promieni słonecznych powoduje bowiem, że blachodachówka z biegiem lat traci kolor.

Dach wykonany z tego materiału należy także regularnie myć. Optymalny czas pomiędzy działaniami pielęgnacyjnymi wynosi 5 lat. Należy pamiętać o tym, by blachodachówkę czyścić od kalenic (miejsc styku połaci dachu) w dół, a następnie na boki. Blaszanego dachu nie wolno szorować. Zamiast go zabezpieczyć, tworzy się w ten sposób rysy, które są idealnym środowiskiem dla rdzy.

Blachodachówka ponadto nie wygłusza dźwięków tak dobrze, jak dachówka. Spadające gałęzie lub padający deszcz są wyraźnie słyszalne. Z tego względu do ceny prac remontowych należy dodać koszt izolacji akustycznej poddasza.

Blachodachówka: cena

Cena blachodachówki jest znacznie niższa od kosztu dachówki ceramicznej. Zwykle kosztuje od 20 do 40 zł za 1 m² dachu. Poniesione wydatki będą jeszcze niższe, gdy uwzględni się tańszą budowę więźby dachowej.

Ilość materiału przeznaczonego na ułożenie pokrycia z blachodachówki jest też mniejsza niż w przypadku dachówki. Blacha rozszerza się pod wpływem ciepła (np. światła słonecznego w upalny dzień), co powoduje, że do właściwego montażu najlepiej wynająć dekarza z dużym doświadczeniem w układaniu blachodachówki.

Dachówka czy blachodachówka – podsumowanie

Co w takim razie jest lepsze – dachówka czy blachodachówka? Cena za 1 m² zdecydowanie przemawia na korzyść dachu wykonanego z blachy. Najlepszej jakości blachodachówka jest w stanie zachować trwałość nawet przez kilkadziesiąt lat. Dużym plusem jest też doskonała odporność tego pokrycia dachowego.

Na korzyść dachówek przemawia ich niezrównana wytrzymałość. Są ponadto łatwiejsze w pielęgnacji i lepiej wygłuszają wnętrze domu. Wadą, zwłaszcza w przypadku dachówek glinianych, jest ich cena – kilkukrotnie wyższa niż w przypadku blachodachówek. Co więcej, decyzja o zamianie blachodachówek na dachówki powoduje, że do finalnej ceny doliczyć trzeba koszt wzmocnienia więźby dachowej.

W porównaniu obu materiałów nie zostały uwzględnione ich walory estetyczne. Wynika to z dużej różnorodności tak dachówek, jak i blachodachówek. Te pierwsze nie muszą wcale być w kolorze cegły, lecz mogą mieć różne barwy. Te drugie nie muszą być zaś proste. Wiele modeli blachodachówek jest dostępnych w typowych dla dachówek wzorach, takich jak karpiówka, mnich-mniszka, esówka, marsylka czy deseń romański.

Pokrycie dachu odpowiednim materiałem to decyzja na wiele lat. Koszt tak jednego, jak i drugiego rozwiązania niekoniecznie powinien być w tym przypadku decydujący. Najważniejsze są bowiem właściwości dachówek i blachodachówek. To one bowiem mają ostatecznie wpływ na koszt eksploatacji, finalny wygląd domu i komfort mieszkania.

Co to jest rekuperacja?

Konieczność ogrzania mieszkania lub domu, szczególnie w środkowoeuropejskiej strefie klimatycznej jest kwestią, której nie sposób pominąć przy budowie lub przebudowie własnego lokum. Spośród dwóch form ogrzewania – wentylacji grawitacyjnej i mechanicznej to właśnie ta druga jest obecnie nowocześniejszą, skuteczniejszą i bardziej oszczędną.

Wentylacja mechaniczna, czyli właśnie rekuperacja to proces polegający na odzyskiwaniu energii termicznej zużytego powietrza w celu późniejszego wykorzystania tego ciepła. Zgromadzona energia wykorzystywana jest do ogrzania powietrza z zewnątrz. Dzięki temu możliwe jest zapewnienie w domu jednocześnie ciepła i wentylacji pomieszczeń.

Rekuperacja a wentylacja grawitacyjna

Aby właściwie zrozumieć, czym jest system rekuperacji, najlepiej jest opisać jego działanie, porównując je do funkcjonowania tradycyjnej wentylacji grawitacyjnej. Rekuperacja polega na wytwarzaniu przez specjalną maszynę, rekuperator, obiegu powietrza. Obecne w mieszkaniu, zużyte (pełne dwutlenku węgla i wilgoci) powietrze jest wysysane z mieszkania, a w jego miejsce wtłaczane jest nowe.

Istotne w procesie rekuperacji są dwa czynniki. Pierwszym z nich jest zachowanie ciepła wydalanego na zewnątrz zużytego powietrza. Zgromadzona energia termiczna może dzięki temu posłużyć do ogrzania powietrza wtłaczanego do pomieszczeń domu. Środowisko zewnętrzne nie jest jednak wolne od zanieczyszczeń. Systemy rekuperacji są zaprojektowane w taki sposób, by oczyszczały powietrze pobierane z dworu. W rezultacie domownicy mają możliwość oddychania ciepłym, a przy tym czystym powietrzem.

Wentylacja mechaniczna a grawitacyjna – różnice

Wentylacja grawitacyjna pozbawiona jest zalet rekuperacji. W jej przypadku zamiast specjalnej maszyny wykorzystywane są kominy. Różnica ciśnień między zgromadzonym w pomieszczeniach powietrzem a tym z zewnątrz doprowadza do jego wylatywania.

Jak więc wlatuje powietrze z zewnątrz? Przez wszystkie otwory w ścianach budynku, takie jak szczeliny w oknach i drzwiach oraz wywietrzniki. Nowoczesne, plastikowe okna są jednak wystarczająco szczelne, by całkowicie zatrzymać powietrze z dworu. Wyjścia z tej sytuacji są dwa. Pierwszym jest otwarcie okien, co nie zawsze jest przecież możliwe. Drugim jest ich pozamykanie, co skutkuje koniecznością przebywania w pomieszczeniu z dużą ilością wilgoci, drobnoustrojów i dwutlenku węgla.

Powietrze nie jest bowiem w żaden sposób filtrowane. Wlatuje ono do mieszkania wraz ze wszystkimi składnikami się w nim znajdującymi – smogiem, alergenami itp. Co więcej, dostaje się do domu w takiej samej temperaturze, w jakiej było na zewnątrz, podczas gdy ciepłe (choć zużyte) powietrze z budynku jest odprowadzane na dwór. W rezultacie nowe powietrze wymaga ogrzania.

Jak działa rekuperacja?

Pełne zrozumienie tego, jak działa rekuperacja powietrza, jest możliwe, gdy przedstawiony zostanie schemat wentylacji mechanicznej. Złożony jest on z czterech kanałów wymieniających między sobą dwa strumienie powietrza.

Dwie pierwsze rury do rekuperatora to czerpnia i wyrzutnia. Zadaniem pierwszego z nich jest doprowadzanie świeżego powietrza z zewnątrz do rekuperatora. Drugi kanał zajmuje się wytaczaniem tego, które jest zgromadzone w mieszkaniu. Tak jak zostało wspomniane wcześniej, świeże powietrze może być (i w polskiej strefie klimatycznej zazwyczaj jest) chłodniejsze niż to zabierane z mieszkania.

Z tego właśnie względu rekuperator wyposażony jest w dwa kolejne kanały. Jednym z nich jest wyciąg. To właśnie do niego trafia zużyte powietrze, nim dotrze do wyrzutni. Jego energia termiczna pozostaje wewnątrz wymiennika ciepła, do którego on i pozostałe kanały są podłączone. Umożliwia to tym samym nagrzanie powietrza, które w tym czasie zdążyło trafić z czerpni do kolejnego kanału, którym jest nawiew. W nim zaś dochodzi do filtracji. Skutkiem tego jest wtłaczanie do mieszkania czystego, a przy tym ciepłego powietrza.

Wentylacja mechaniczna a zdrowie

Jedną z największych zalet, jakie ma system wentylacji mechanicznej, jest jego korzystny wpływ na zdrowie domowników. Wewnątrz rekuperatora filtrowane są wszystkie zanieczyszczenia. Do domu nie wpada więc smog powstający ze spalin samochodów i dymu z kominów innych mieszkań, domów czy zakładów pracy.

Oczyszczone powietrze pozbawione jest również pyłków roślinnych. Zalety rekuperacji docenić mogą więc alergicy. W okresie, w którym dochodzi do uczulenia, osoby takie nie muszą otwierać okien i narażać się na przykre konsekwencje choroby. Brak konieczności otwierania okien eliminuje także problem wlatywania do mieszkania owadów w okresie wiosennym i letnim. Zamknięte okna to przecież jednak ryzyko powstania grzyba w mieszkaniu. Rekuperacja zapewnia optymalną wilgotność powietrza, zapobiegając tym samym zagrzybieniu ścian. Lepsza wentylacja pomieszczeń to też lepszy sen i mniejsza senność w ciągu dnia.

Rekuperacja jako niezbędny element domu energooszczędnego i pasywnego

Instalacja rekuperatora jest rozwiązaniem korzystnym finansowo niezależnie od rodzaju domu. Największe zalety odczuć mogą osoby, których budynek mieszkalny został zaprojektowany z myślą o jak największych oszczędnościach energetycznych.

Aby unaocznić różnice między poszczególnymi typami budynków, najlepiej przytoczyć dane dotyczące średniego zużycia energii w każdym z nich koniecznej do ogrzania w ciągu roku jednego metra kwadratowego. W przypadku domów tradycyjnych jest to od 120 (nowsze konstrukcje) do 200 kWh/m² (starsze domy). W budynkach energooszczędnych ilość ta spada do 40 kWh/m². W pasywnych wartość ta spada nawet do 15 kWh/m².

Tak ogromne różnice możliwe są dzięki projektom domów uwzględniającym, jak najlepsze zatrzymywanie energii termicznej wewnątrz budynku. Z tego względu domy energooszczędne (a tym bardziej pasywne) orientowane są na południe, by jak najwięcej energii słonecznej wpadało do pomieszczeń. Co więcej, z tej właśnie strony zwykle jest więcej okien niż od północy, by światło słoneczne mogło dobrze ogrzać dom.

W domach takich stosuje się też nierzadko potrójne szyby i grube warstwy materiałów termoizolacyjnych, takich jak wełna mineralna i piece akumulacyjne uwalniające ciepło przy niewielkim własnym zużyciu energii. Sam budynek zaś ma prostą formę, ograniczającą ilość mostków termicznych, którymi są np. ozdobne elementy elewacji.

Wszystkie te i inne zabiegi pozbawione byłyby sensu, gdyby zastosowana została tradycyjna instalacja z grawitacyjnym obiegiem powietrza. Można wręcz powiedzieć, że o ile rekuperacja w starym domu jest użyteczna, o tyle w budynku energooszczędnym lub pasywnym jest wręcz jedynym sensownym rozwiązaniem, którego zalet nie są w stanie umniejszyć nawet najlepsze wentylacje grawitacyjne.

Minusem budowy domu energooszczędnego lub pasywnego są wysokie koszta jego wzniesienia. Szczególnie w terenach o surowszym klimacie (np. górskim) konieczność zastosowania większej ilości dobrej jakości materiałów izolacyjnych może podnieść koszt budowy domu o kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt procent. Niemniej jednak późniejsza, wielokrotnie tańsza eksploatacja sprawia, że takie domy są opłacalne. Wentylacja mechaniczna w domu jednorodzinnym energooszczędnym lub pasywnym jest więc niezbędnym uzupełnieniem projektu takiego typu budynku.

Wentylacja mechaniczna to nie klimatyzacja

Instalacja rekuperacji może prowadzić do zastanawiania się nad tym, czy mechaniczna wentylacja może służyć jako klimatyzacja. Teoretycznie jest to możliwe. W praktyce jednak są to jednak dwa różne systemy obiegu powietrza w mieszkaniu lub domu.

Przyczyną są różnice w ilości wymienianego powietrza. Rekuperator wentyluje około 30 m³ powietrza w ciągu godziny. Taka wartość pozwala zachować odpowiednią temperaturę wnętrza. Klimatyzacja zaś przetwarza w ciągu godziny do 300 m³ powietrza. Innymi słowy, aby wentylacja mechaniczna schłodziła powietrze do takiej temperatury jak klimatyzacja, musiałaby zużyć nawet 10 razy więcej energii elektrycznej.

Byłoby to więc całkowicie nieopłacalne. Dodatkowo wzrosłyby koszty serwisowania takiego urządzenia wynikające z konieczności jego jeszcze częstszego czyszczenia. Wreszcie sam rozmiar takiej maszyny musiałby być nieporównywalnie większy niż rekuperator i klimatyzator zamontowane osobno.

Rekuperacja oczyszcza powietrze i zapewnia zachowanie energii termicznej wewnątrz budynku. Nie nadaje się jednak do chłodzenia. Do tego przeznaczona jest klimatyzacja, która z kolei nie filtruje powietrza. W upalne letnie dni może jednak oczyścić powietrze i odzyskać nieco chłodu z klimatyzowanego pomieszczenia, zapewniając optymalną temperaturę.

W schłodzonym domu nie trzeba więc włączać klimatyzacji na tak niskie temperatury, jak byłoby to konieczne bez rekuperacji. W rezultacie oszczędza się energię elektryczną, a co za tym idzie – pieniądze. Oba te urządzenia mogą się więc doskonale uzupełniać, ale nie być ze sobą połączone.

Jak wygląda montaż rekuperacji?

Wentylacje mechaniczne składają się z dwóch podstawowych elementów – jednostki centralnej i systemu rur do niej doprowadzonych. Przed montażem niezbędne jest wybranie odpowiedniej lokalizacji centrali rekuperatora.

Centrala musi być umieszczona w miejscu spełniającym trzy warunki. Po pierwsze niezbędne jest zapewnienie do niej łatwego dostępu wynikające to z konieczności wykonywania przeglądów i napraw. Co więcej, jest to duże urządzenie (mniej więcej wielkości pralki automatycznej), a więc należy uwzględnić przestrzeń konieczną do jej postawienia. Problem ten można rozwiązać, montując centralę na suficie.

Niezależnie od tego, czy centrala rekuperatora będzie zawieszona na suficie, czy bocznej ścianie, niezbędne jest, by znalazła się wewnątrz budynku. Nie będzie bowiem właściwie pracować w temperaturach poniżej 0 ℃. Potrzeba umieszczenia jej w pomieszczeniu wymusza też znalezienie dla niej miejsca, w którym nie będzie przeszkadzać domownikom. Jest to urządzenie hałaśliwe, co wyklucza montaż rekuperacji w pomieszczeniach takich jak salon czy sypialnia. Zdecydowanie lepsze będzie więc poddasze, piwnica lub garaż.

Dodatkowe możliwości rekuperacji

Koszt rekuperacji można dodatkowo obniżyć, montując gruntowy wymiennik ciepła. Jest to dodatkowa, znajdująca się na zewnątrz domu, zakopana w ziemi instalacja. Dzięki niej powietrze docierające do rekuperatora w miesiącach ciepłych jest chłodniejsze, a w zimnych – cieplejsze.

Umożliwia to rekuperatorowi pracę z mniejszą mocą, a więc oszczędzanie energii elektrycznej. Co więcej, powietrze dostające się do rekuperatora trafia do niego zawsze w temperaturze dodatniej. Jako że skropliny w nim nie zamarzają, nie ma konieczności rozmrażania rekuperatora.

Istnieją trzy typy gruntowych wymienników ciepła. W zależności od tego montaż instalacji wykonywany jest na poziomie 70 cm lub 1,5-2 m poniżej gruntu. Na takiej głębokości przez cały rok panuje stała, dodatnia temperatura. Montaż na mniejszej głębokości również jest możliwy. Wymaga jednak zastosowania izolacji termicznej instalacji.

Najlepiej, gdyby była to gleba wilgotna. W przeciwieństwie do piaszczystych, suchych gruntów, gliniasta ziemia lepiej kumuluje ciepło. Możliwe jest wypełnienie instalacji glikolem, który nagrzewa się lub ochładza pod wpływem temperatury gruntu. Pozwala to na montaż rekuperatora bez czerpni.

Instalacja przeponowa składa się z pojedynczej rury o długości od 30 do 50 m lub, jeśli nie jest to możliwe, z kilku mniejszych rur. Doprowadzone są one do rekuperatora wewnątrz budynku. Ważne jest, by były nachylone pod odpowiednim kątem. Dzięki temu możliwe jest skapywanie skroplin i właściwy ciąg powietrza.

Drugim rodzajem wymiennika gruntowego jest instalacja bezprzeponowa. W tym przypadku nie ma rury w samej glebie. Zamiast niej jest warstwa żwiru. W zależności od pogody ogrzewa on lub ochładza powietrze. Oczyszczony żwir dodatkowo je filtruje. Trafia do rury zamontowanej dopiero w bezpośredniej bliskości rekuperatora. Wymiennik bezprzeponowy chłodzi lub ogrzewa powietrze wolniej niż przeponowy.

Oprócz nich istnieją także wymienniki płytowe. Są one od góry izolowanie termicznie ze względu na dość płytkie zakopanie (70 – 80 cm). Dzięki szczelinom w płytach z warstwy żwiru napływa powietrze. Dzięki dużej powierzchni instalacji znaczny jest też obszar nagrzewania się lub ochładzania powietrza. Powoduje to, że wymiennik płytowy jest równie skuteczny, jak instalacja przeponowa.

Niezależnie od wybranego typu instalacji pamiętać należy o regeneracji gruntowego wymiennika ciepła. Malejąca w wyniku pobierania energii termicznej temperatura powoduje, że wymiennik działa coraz wolniej. Gdy temperatura wewnątrz niego zbliża się do ciepła gleby, lepiej jest go wyłączyć, by dać mu czas na regenerację.

Kiedy trzeba się zdecydować na rekuperację?

Projektowanie rekuperacji najlepiej jest więc zaplanować już na etapie budowy domu. Umożliwia to takie jego zaplanowanie, by straty ciepła były jak najmniejsze. Najlepiej pokazać to na przykładzie wspomnianych domów energooszczędnych i pasywnych.

Rekuperacja domu ekologicznego eliminuje potrzebę budowy kominów. Ogranicza się tym samym koszta budowy domu. Zaoszczędzone w ten sposób pieniądze można przeznaczyć na instalację rekuperacji, która w przypadku budowanego dopiero domu nie podwyższa jego finalnej ceny w znaczny sposób.

Co więcej, uwzględnienie wentylacji mechanicznej w projekcie pozwala na wykonanie planu budowy wraz z jak najlepszym rozkładem okien. Na tym etapie można także dobrać materiały do izolacji ścian, które będą zatrzymywać w budynku jak najwięcej energii termicznej.

Czy wentylację mechaniczną można zamontować w każdym budynku?

Nie oznacza to oczywiście, że rekuperacja w mieszkaniu lub domu sprzed lat nie jest nigdy możliwa do zainstalowania czy nieopłacalna. Liczyć się należy jednak z możliwym mniejszym uzyskiem ciepła i koniecznością trwającej przynajmniej kilka dni poważnej przebudowy wymagającej kucia ścian.

Poważna ingerencja w ściany budynku jest potrzebna, by zamontować jednostkę centralną filtrującą powietrze i rury do rekuperatora. Niezbędne jest wówczas uwzględnienie położenia już istniejącej instalacji elektrycznej i gazowej. Nie zawsze wywiercenie dziur w stropie jest jednak możliwe.

Rozwiązaniem kompromisowym jest w takiej sytuacji montaż rekuperatora ściennego. Jest on znacznie mniejszy od centralnego (wielkości plafonu), dzięki czemu jego instalacja jest łatwiejsza szczególnie w domach wielorodzinnych. Istnieją dwa typy rekuperatorów ściennych. Pierwszy jest pomniejszoną wersją rekuperatora centralnego. Oznacza to, że nawiew i wywiew powietrza odbywa się jednocześnie.

Drugi rodzaj to urządzenia, w których czerpnia i wyrzutnia pracują naprzemiennie. Mieszanie się powietrza oczyszczonego i nieoczyszczonego jest w nich na tyle niewielkie, że można je uznać za dopuszczalne. Mniejsza jest jednak wydajność takiej maszyny. O ile rekuperator centralny może przewentylować około 30 m³ powietrza na godzinę, o tyle ścienny 20 m³.

Rekuperacja – montaż samemu czy przy pomocy fachowca?

Samodzielnie zainstalowanie rekuperacji jest w zasadzie niemożliwe. Ilość czynników, które należy uwzględnić, jest bowiem na tyle duża, że potrzebne są do tego specjalistyczne umiejętności z różnych dziedzin wiedzy.

Moc każdego rekuperatora trzeba dobrać do danego budynku. Z tego względu wyliczona musi zostać odpowiednia szerokość rur, czerpni, wyrzutni itd. Ustalić trzeba też liczbę przewodów doprowadzających i odprowadzających powietrze do i z rekuperatora. Całość należy także rozplanować tak, by wentylacja efektywnie regulowała temperaturę we wszystkich pomieszczeniach.

Inne czynności niezbędne w procesie montaży rekuperacji to zaślepienie kominów wentylacyjnych w domach, które je mają, wyliczenie zapotrzebowania na ciepło (po zainstalowaniu rekuperacji w miejsce wentylacji grawitacyjnej jest ono mniejsze) i wykonanie samego projektu instalacji.

Jak wybrać odpowiednią firmę do montażu rekuperacji?

Najlepszą firmą do zbudowania systemu rekuperacji jest taka, która wykona wszystkie czynności od początku do końca. Kompleksowa usługa polegająca na wykonaniu projektu do konkretnego domu lub mieszkania i samego montażu daje pewność, że cały system będzie funkcjonował efektywnie i zapewni komfort przebywania w domu.

Wiele przedsiębiorstw nie chce też dokańczać lub przerabiać instalacji wykonanej przez inną firmę. Może się więc spotkać z odmową zamontowania innej niż używana przez firmę centrala lub rury, lub pracy na cudzym projekcie. Firmy nie chcą też czasem kończyć już rozpoczętej budowy ani też rozbudowywać stworzoną przez innych specjalistów rekuperację o np. gruntowy wymiennik ciepła.

Główne korzyści z rekuperacji

Rekuperacja ma szereg zalet, którymi nie może pochwalić się system tradycyjnej wentylacji grawitacyjnej. Oprócz wymienionych wcześniej korzyści zdrowotnych, jakim jest możliwość oddychania powietrzem wolnym od alergenów i smogu, rekuperacja ma też zalety związane z wygodą mieszkania.

Jedną z nich jest utrzymywanie optymalnej wilgotności powietrza. Dzięki temu suche pozostają także okna, lustra i szklane szyby w drzwiczkach mebli. Dodatkową korzyścią jest też to, że umyte podłogi i pranie w takich warunkach schną szybciej.

Co więcej, za sprawą pełnej kontroli nad wentylacją z pomieszczeń można szybko usunąć nieprzyjemne zapachy, które powstają np. w trakcie przygotowywania posiłków. Wiele rekuperatorów można ponadto połączyć z pozostałymi elementami inteligentnego domu. Pozwala to na sterowanie instalacją nie tylko przy pomocy pilota, ale także z poziomu smartfonu lub tabletu.

Rekuperacja to także mniej kurzu i cisza. Jest to osiągane w bardzo prosty sposób. Brak potrzeby częstego otwierania okien, zwłaszcza w chłodniejszych miesiącach roku, sprawia, że hałasy i uliczny pył nie wpadają do mieszkania. Docenią to zwłaszcza te osoby, które mieszkają blisko drogi lub ulicy.

Wady wentylacji mechanicznej

Minusy rekuperacji sprowadzają się do aspektów finansowych. Koszt wentylacji mechanicznej to zazwyczaj kilkanaście tysięcy złotych za sam projekt i montaż. Po instalacji niezbędne jest regularne serwisowanie.

Cykliczne przeglądy i wymiana filtrów powinny odbywać się co kilka miesięcy. Dokładny czas trudno jest jednoznacznie określić. Dotrzymanie warunków gwarancji obliguje klienta do wymiany filtrów co najmniej co 6 miesięcy. W miejscach, w których powietrze jest złej jakości, może być to konieczne nawet częściej, np. co 3 miesiące.

Rekuperator, jako urządzenie działające na prąd, spowoduje też podniesienie rachunków za energię elektryczną. Na szczęście jednak niższe opłaty za ogrzewanie z nawiązką rekompensują pieniądze wydane na prąd.

Ile kosztuje rekuperacja?

Cena, jaką trzeba ponieść za montaż wentylacji mechanicznej, zależy od wielkości domu, kosztów samego rekuperatora i ewentualnych dodatkowych elementów instalacji. Wspomniany wcześniej pułap kilkunastu tysięcy złotych można traktować wyłącznie jako uśrednione szacunki.

Już koszt zakupu rekuperatora jest bardzo różny. Waha się on bowiem od około 4 do 10 tys. złotych. Cena instalacji to wydatek rzędu 5-10 tys. zł w przypadku domu o powierzchni około 120 m². Niektóre osoby doliczą też zapewne koszt montażu gruntowego wymiennika ciepła. W tym wypadku cena zależy zarówno od typu zamontowanego wymiennika, jak i metody wykonywania prac (ręcznie lub przy pomocy koparki) oraz podłączenia rur do rekuperatora. Tu także należy liczyć się z wydatkiem wynoszącym nawet 10 tys. złotych.

Rekuperacja – opinie

Lektura komentarzy osób posiadających w domu system rekuperacji skłania do stwierdzenia, że jest to dobry sposób wentylowania pomieszczeń. Użytkownicy chwalą sobie mniejszą ilość nieprzyjemnych zapachów, właściwą wilgotność powietrza i ciszę, szczególnie gdy mieszka się przy ruchliwej drodze.

Zdania podzielone są bardziej co do kosztów eksploatacji. Wiele osób twierdzi, że rzeczywiście odczuło obniżenie cen rachunków. Z drugiej strony równie duża liczba posiadaczy rekuperacji uważa, że zysków finansowych nie ma, a nawet, że koszta utrzymania tej instalacji spowodowały wzrost kosztów utrzymania domu.

Rekuperacja – czy warto?

Instalacja rekuperacji jest korzystna niezależnie od typu domu lub mieszkania. Zdrowotne korzyści wynikające z jej montażu zdecydowanie przewyższają możliwości, jakie daje tradycyjna wentylacja grawitacyjna. Nawet mimo tego, że koszt wentylacji mechanicznej, zwłaszcza na początku jest wysoki, to późniejsze wydatki są w stanie zrekompensować wyjściową cenę. Z tego względu warto rozważyć montaż rekuperacji nawet w starszym domu.

Rekuperacja to moc korzyści dla domowników przez wiele lat. Poprawa wyciszenia mieszkania, optymalna wilgotność i czyste powietrze wprost przekładają się na lepsze zdrowie mieszkańców. Te dodatkowe, niepoliczalne w skali lat zyski to powody, dla których warto rozważyć montaż systemu rekuperacji w każdym domu lub mieszkaniu.