jesień w ogrodzie

Jesienne prace w ogrodzie. Przygotuj swój ogród na nadejście zimy

Ostatnia aktualizacja: 24 listopada 2020

Jesień to czas aktywnej pracy w naszych ogrodach. Jeśli odpowiednio zadbamy o rośliny przed zimą, na wiosnę będziemy się cieszyć pięknie rozkwitającym ogrodem. Ważna jest ochrona krzewów i drzewek przed mrozami, nie zapomnijmy również o przygotowaniu róż do zimy i pozostałych roślin wieloletnich. Pierwsze przymrozki okazują się najbardziej niebezpieczne dla nich. Dlatego warto być na to przygotowanym i spędzić trochę czasu jesienią w ogrodzie.

Jesień w ogrodzie – czas porządków i sadzenia nowych okazów

Prawdziwa polska jesień w ogrodzie zaczyna się wraz z początkiem września. Wtedy też pojawiają się pierwsze przymrozki, co oznacza, że przyszła pora na porządki i sadzenia roślin cebulowych. Przebiśniegi, krokusy czy tulipany to kwiaty należące do rodziny cebulowych, które muszą być zasadzone przed zimą by wraz z pierwszym ociepleniem rozkwitły na wiosnę. Tego typu rośliny sadzimy na przełomie września-października, ewentualnie listopada. Do jesiennych prac zaliczamy również zasiew kwiatów, takich jak mak lekarski czy ostróżka letnia.

Do prac ogrodowych, za które bierzemy się we wrześniu, zaliczyć możemy nawożenie. Rośliny ozdobne nawozimy pod koniec sierpnia, natomiast pielęgnację trawnika najlepiej zacząć we wrześniu. Nawozy jesienią na działkę powinny zawierać fosfor i potas, wykluczyć trzeba jedynie azot, który pobudza procesy wzrostowe. Zimą zależy nam głównie na ochronie i odżywieniu trawy.

Przygotować do zimy trzeba również kwiaty doniczkowe, które potrzebują więcej ciepła. Warto wrażliwe odmiany roślin doniczkowych przenieść do domu, czy garażu, gdzie będą zimować. W zależności od odmiany niektóre rośliny wolą ciemne miejsca pozbawione słońca, inne natomiast funkcjonują jedynie w ciepłych i nasłonecznionych powierzchniach. Zwracajmy uwagę na każdy typ rośliny i wybierzmy najodpowiedniejsze miejsce.

Jesienne porządki w ogrodzie – o czym należy pamiętać ?

Prace jesienią w ogrodzie to jedne z najważniejszych okresów w sezonie, odpowiednie przygotowanie da liczne efekty wiosną. Do podstawowych zadań, przed jakimi staniemy jesienią, zaliczyć można:

  • koszenie i nawożenie trawnika,
  • okrycie włókniną ochronną delikatnych roślin,
  • podlewanie roślin do pierwszych przymrozków,
  • podcinanie krzewów, usunięcie starych i zniszczonych gałęzi,
  • podwiązanie gałęzi krzewów i drzewek,
  • przykrycie korzeni roślin gałęziami lub korą,
  • schowanie mebli ogrodowych i całego sprzętu,
  • malowanie altany lub innych większych mebli lakierobejcą.

To jeden z podstawowych zadań każdego ogrodnika, oczywiście jest ich zdecydowanie więcej, w zależności od tego, jakie rośliny rosną w danym ogrodzie.

Zabierz owoce, warzywa i nasiona

Jesień to czas zbiorów, wtedy dopiero możemy w stu procentach ocenić czy ten rok był dobry dla ogrodu. Po zbieraniu owoców i warzyw nadchodzi czas na przetwory, przygotowywanie się na zimę i konserwacja jedzenia, by przetrwało jak najdłużej. Wrzesień to miesiąc na tego typu pracę, wtedy dojrzewają jabłka, gruszki i czereśnie. Warzywa takie jak marchew, seler czy pietruszka są gotowe do zebrania i przetworzenia. Warto również zebrać nasiona roślin jednorocznych, przechować je przez zimę w doniczce, by móc je posadzić na wiosnę.

narzędzia ogrodnika

Przycinanie drzew i krzewów

Do prac porządkowych w ogrodzie zaliczyć możemy przycinanie drzewek i krzewów. Warto zwrócić szczególną uwagę na rozrośnięte konary drzew, czy krzewy zwisające, gdyż właśnie one są najbardziej narażone na złamanie pod ciężarem śniegu czy nadmiernego wiatru. Przycinamy uschnięte gałązki, by na ich miejsce mogły wyrosnąć nowe, zwłaszcza jesienią ten zabieg daje efekty.

Przygotowanie trawnika do zimy

Nasz trawnik również potrzebuje odpowiedniej opieki jesienią, na samym początku zbieramy suche liście, oczyszczamy trawnik, by móc go ostatni raz porządnie skosić. Kolejny istotny element to podlewanie trawy. Nawodniona i oczyszczona trawa jest gotowa do nawożenia. Warto zwrócić uwagę na skład nawozu, zimą wybieramy ten bez azotu. Szukamy produktu o dużej zawartości potasu i fosforu, który  odpowiada za odżywienie i odbudowę trawnika. Jeśli zastosujemy wszystkie wyżej wymienione etapy, nasz trawnik wiosną będzie szybko się zielenił.

Jesienne porządki na rabatach

Prace w rabatkach rozpoczynamy na początku listopada, od odkwaszania i usunięcia obumarłych roślin. W przypadku srogiej zimy warto zabrać je do domu ewentualnie garażu, gdzie będą miały dużo ciepła.

Byliny wieloletnie pozostawia się w ogrodzie zimą, najważniejsze, by je jedynie szczelnie przykryć korą i usunąć zniszczone części. Byliny zimujące w gruncie są odporne na niskie temperatury, dlatego nie musimy ich specjalnie przesadzać. W październiku, gdy rośliny przejdą wegetację, trzeba wyciąć suche pędy i liście, możemy je porozrzucać na rabacie.

Byliny wieloletnie zimują w gruncie, są na tyle odporne na przymrozki, że jesteśmy w stanie podziwiać ich zielone liście przez cały rok.

Zadbaj o meble ogrodowe

Jesienny ogród wymaga zadbania o meble, te mniejsze musimy zabrać do środka, najlepiej owinąć je w jakiś materiał lub w profesjonalny pokrowiec. Jeśli chodzi o większe elementy typu altany, warto przed zimą je pomalować lakierobejcą czy innym impregnatem. Dzięki nowej warstwie ochronnej tworzywo przetrwa zimę bez nadmiernego wchłaniania wilgoci, która przyspiesza procesy gnicia i pleśni.

Jesienne użyźnianie gleby

Porządki w ogrodzie tyczą się również zadbania o glebę, dzięki której nasze rośliny rosną i wyglądają dobrze. Po procesie wegetacji roślin w glebie pojawiają się puste miejsca, które porastają chwastami. Pierwszym krokiem jest usunięcie wszelkich zanieczyszczeń po roślinach jednorocznych, warzywach lub owocach. Następnie użyźniamy podłoże naturalnym kompostem lub zielonymi nawozami. W przypadku zbyt kwaśnego podłoża stosujemy proces wapnowania, który wpływa na jakość gleby i zmianę pH. Przy każdym rodzaju pielęgnacji gleby, trzeba przekopać nawożone miejsce, by substancja wchłonęła się w głąb podłoża.

Jak zabezpieczyć rośliny na zimę ?

Jesienne rośliny, które pozostają w glebie na zimę, wymagają dodatkowych zabezpieczeń. Tyczy się to zwłaszcza krzewów stożkowych i drzew o większych gałęziach. Odpowiednie podwiązanie pozwoli zapobiec ich złamaniu podczas zimy.

Byliny i pozostałe rośliny gruntowe warto zabezpieczyć za pomocą kory drzewnej lub ściółki. Ten zabieg ogranicza utratę wody zimą i zmniejszy intensywność ewentualnych przymrozków,

Niektóre krzewy potrzebują gruntownego zabezpieczenia matą wiklinową, warto ostrożnie zachowywać się w czasie tych prac jesiennych, by nie złamać żadnych gałązek. Rośliny doniczkowe chowamy w ciemnym miejscu, przykładowo garażu. Przykryć możemy je dodatkowo folią lub wikliną.

jesienne kwiaty w ogrodzie

Kiedy rozpocząć zabezpieczanie?

Czy są konkretne daty porządków w ogrodzie? Kiedy jest odpowiednia pora na przesadzanie kwiatów w ogrodzie? Może to zabrzmieć dziwnie, ale tak, jest. Warto rozpisać sobie kalendarzyk i zaplanować, w jakim czasie zajmiemy się jaką czynnością.

We wrześniu:

  • zbiory warzyw i owoców sezonowych,
  • zbieranie cebulek, które będziemy przechowywać w domu na następny rok,
  • usuwanie odpadów po roślinach jednorocznych z podłoża,
  • nawożenie gleby i jej przekopywanie.

W październiku:

  • zebranie pozostałych odmian warzyw,
  • dodatkowe nawożenie trawnika kompostem,
  • przesadzanie roślin do doniczek, które będziemy przechowywać w ciepłym miejscu,
  • zabezpieczenie warzyw korzeniowych  i krzewów roślinnych przed mrozem,

W listopadzie:

  • ostatnie zbiory warzyw,
  • dodatkowe nawożenie gleby,
  • sprzątanie podłoża z resztek roślin czy liści.

Kolejność wykonywanych czynności zależy od rodzaju roślin i naszych upodobań, niektórzy nawożą glebę w listopadzie, inni zaczynają od września, kończąc na początku grudnia nawet. Warto obserwować ogród i dbać o niego indywidualnie.

Jakie rośliny są najbardziej narażone na przemarzanie ?

Najbardziej narażone na uszkodzenia się rośliny o ciemnozielonych liściach takie jak bukszpany czy różaneczniki. Młode rośliny również są wrażliwsze na pierwsze przymrozki. Kwiaty doniczkowe, mają słabo przykryte korzenie, dlatego warto je zabierać do cieplejszych pomieszczeń lub po prostu przesadzić je do podłoża, gdzie będą w stanie przeżyć zimę i minusowe temperatury.

Jak zabezpieczyć automatyczny system nawadniania na czas zimy?

Podczas porządków w ogrodzie jedną z pierwszych czynności, za jakie trzeba się wziąć, jest wypuszczenie wody z systemów nawadniania. Jeśli pozostawimy płyny w spryskiwaczu, do pierwszych przymrozków woda może zamarznąć i spowodować pęknięcia materiału.

Wyłączamy wszelkie bezpieczniki i panele sterujące nawadnianiem, zabezpieczamy je przed przymrozkami. Ostatnim punktem jest odłączenie zaworów, by uchronić się przed zalaniami.

Przygotuj sprzęt ogrodowy na następny sezon

Prace jesienne w ogrodzie to nie tylko zadbanie o nasze rośliny, to również konserwacja narzędzi ogrodnika. Bez odpowiedniego sprzętu koszenie przykładowego trawnika będzie istną katorgą. Warto o tym pamiętać przed przyjściem zimy i odpowiednio zabezpieczyć narzędzia, by na wiosnę móc korzystać z nich do woli.

ogród jesienią

Czyszczenie narzędzi ogrodniczych po sezonie

Istotnym krokiem podczas przygotowania ogrodu do zimy jest czyszczenie sprzętu. Umycie łopat i grabi wodą nie wystarcza, potrzebna jest dogłębna dezynfekcja, by usunąć wszelkie baterie i głębsze zanieczyszczenia. Na rynku są dostępne specyfiki przeznaczone do pielęgnacji, dzięki którym zapobiegniemy powstawaniu korozji w czasie zimy. Jeśli interesują was domowe metody, to tu idealnie sprawdzi się spirytus, odkazi nam sprzęt i nada połysk. Ważnym krokiem podczas czyszczenia narzędzi jest ich wysuszenie najlepiej na słońcu, kiedy wszystko się osuszy, możemy schować je do garażu. Dzięki odpowiedniemu czyszczeniu możemy być pewni, że na wiosnę nasz sprzęt będzie gotowy do pracy.

Narzędzia ogrodnicze – niezwykle ważna jest odpowiednia konserwacja

Konserwacja wykonana po owocnym sezonie to najlepsze co możemy zrobić, aby sprzęt służył nam przez długie lata. Najlepiej zabrać się za to jeszcze przed zimą, by uchronić narzędzia przed zmianami temperatury i nadmierną wilgocią, która jest czynnikiem przyspieszającym powstanie korozji. Sprzęty elektroniczne takie jak kosiarki czy piły warto zanieść do autoryzowanych salonów, by specjaliści sprawdzili sprzęt. Istotna będzie wymiana oleju i wyczyszczenie filtrów, dodatkowo będąc w takim miejscu, warto poprosić pracowników o naostrzenie ostrzy kosiarki. Tego typu zabiegi nie są kosztowne, a dają gwarancję odpowiedniej konserwacji sprzętu, co wydłuża ich żywotność.

Przechowywanie narzędzi i urządzeń ogrodniczych

O narzędzia ogrodnika trzeba dbać, zwłaszcza zimą, kiedy z nich nie korzystamy. Odpowiednie przechowywanie narzędzi to zaraz obok konserwacji jeden z głównych czynników, które zmniejszają ryzyko powstawania rdzy. Sprzęty typu kosiarki czy piły pozostawiamy w garażach, miejscach zacienionych, jeśli obawiamy się o nadmierną wilgoć, warto przykryć je materiałem. Korzystając z narzędzi, które posiadają akumulator, warto go wyciągnąć i przez okres zimowy przechowywać w cieplejszym miejscu. Łopaty, grabie, sekatory po wcześniejszym wyczyszczeniu umieszczamy w garażu, bądź innym tego typu schowku.

Co sadzić jesienią w ogrodzie

Jesień w ogrodzie to nie tylko czas na sprzątanie powierzchni i wykopywanie roślin, to również okres sadzenia. Kwiaty, które możemy zasadzić jesienią, stanowią często ozdobę rabatów, a inne zakwitają wraz z nadejściem pierwszych dni wiosny. Warto zaznaczyć również że ceny takich roślin są przystępniejsze i co ważne ich dostępność jest większa. Jesienne kwiaty w ogrodzie stanowią istotny element ozdobny.

Jesienią w naszej działce zasadzić można wrzos pospolity czy chryzantemy, które umieszczamy donicach lub bezpośrednio na rabaty. Do końca września zasadzimy jeszcze lilie i piwonie. Warto je potem przykryć porządną warstwą kory, by ochronić nowe pędy przed mrozami. Jeśli chodzi o byliny, to także, to powinniśmy zająć się tym w pierwszych miesiącach jesieni, kiedy temperatury są optymalniejsze. Wszystkie rośliny cebulowe, takie jak tulipany, krokusy również sadzimy jesienią, warto cebulki zabezpieczyć środkiem grzybobójczym przed umieszczeniem ich w ziemi.

Ogród jesienią wymaga wiele pracy i odpowiedniego przygotowania do kolejnych miesięcy zimy. Warto zabrać się za wszystko odpowiednio wcześnie, by niczego nie pominąć. Prace porządkowe w ogrodzie to uwieńczenie całego sezonu, wtedy jesteśmy w stanie realnie ocenić stan ziemi i kondycję roślin.